Lâm Đồng, giống như nhiều tỉnh thành khác dọc chiều dài đất nước, đang đối mặt với những biến động lớn về cơ sở hạ tầng giao thông, đặc biệt là trước yêu cầu triển khai của siêu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Dự án này không chỉ hứa hẹn thay đổi diện mạo giao thông quốc gia mà còn đặt ra những thách thức chưa từng có đối với chính quyền địa phương và người dân Lâm Đồng.
Tổng quan về Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là một siêu dự án về cơ sở hạ tầng giao thông, với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 67,34 tỷ đô la Mỹ. Toàn tuyến đường sắt có chiều dài 1541 km, được thiết kế với tốc độ 350 km/h.
Mặc dù tuyến đường sắt này chủ yếu phục vụ vận chuyển hành khách, nó vẫn có thể vận chuyển hàng hóa khi cần. Ngoài ra, dự án còn đáp ứng mục tiêu quan trọng về quốc phòng an ninh. Toàn tuyến sẽ bao gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa.

Tác động mạnh mẽ đến Lâm Đồng: Bài toán giải phóng mặt bằng và tái định cư
Sự phát triển cơ sở hạ tầng giao thông của Lâm Đồng gắn liền với việc phải giải quyết những thách thức lớn ngay từ giai đoạn chuẩn bị của dự án đường sắt Bắc – Nam.
Chỉ riêng tỉnh Lâm Đồng đã có 1150 hộ được liệt kê vào diện tái định cư để nhường đất cho tuyến đường sắt này. Đoạn tuyến đường sắt đi qua Lâm Đồng dài gần 160 km và sẽ cần giải phóng gần 1000 ha đất. Trong số đất cần giải phóng mặt bằng, đa số là đất nông nghiệp, đất rừng, và đất ở.
Về công tác tái định cư, địa phương này đã tiếp nhận xong hồ sơ ranh giới và xác định 1105 hộ phải tái định cư. Các hộ dân này sẽ được bố trí tại chín khu dân cư mới. Tổng kinh phí dự kiến cho công tác tái định cư này là gần 450 tỷ đồng. Chỉ có 45 hộ được bố trí tại các khu dân cư hiện hữu, số còn lại đều phải di dời đến nơi ở mới, đồng nghĩa với việc họ phải chia tay mái nhà đã gắn bó bao năm.
Áp lực tiến độ và Thách thức triển khai
Dự án giao thông này đặt ra thách thức lớn chưa từng có đối với địa phương và người dân. Trước sức ép về tiến độ, ông Nguyễn Hồng Hải, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng, đã ban hành chỉ đạo nóng. Chỉ đạo này yêu cầu kiểm đếm từng căn nhà nằm trong dự án, đồng thời thực hiện ngay việc kiểm kê đất đai, đề xuất nguồn vốn và xây dựng phương án cụ thể cho từng khu tái định cư. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu báo cáo phương án đền bù và xây dựng từng khu tái định cư lên Ủy ban nhân dân tỉnh trước ngày 24 tháng 8.
Tuy nhiên, sự thật là nhiều xã, phường nơi dự án đi qua vẫn lúng túng và chưa nắm chắc quy trình, khiến tiến độ giải phóng mặt bằng đứng trước nguy cơ bị chậm. Chính phủ và Bộ Xây dựng đã yêu cầu hạn chót là ngày 19 tháng 5 năm 2025 để mỗi tỉnh phải phê duyệt ít nhất một khu tái định cư, làm cơ sở để triển khai đồng bộ dự án. Nếu không kịp tiến độ, chuỗi “Domino chậm tiến độ” sẽ lan rộng trên cả tuyến đường sắt.

